Việt Nam: Bài toán về quy hoạch và quy định đối với công trình cao tầng tại nội đô

Số liệu khảo sát đầu năm 2018 của Viện Kiến trúc Quốc gia (Bộ Xây dựng), trong số 100 công trình cao tầng (trên 9 tầng) tại Hà Nội và TP.HCM, có tới 90% là các công trình hỗn hợp cao tầng được xây dựng trong khu vực nội đô lịch sử. Trong đó, rất nhiều công trình có quy mô lớn, diện tích xây dựng từ vài chục đến vài trăm nghìn mét vuông mặt sàn, nhiều trong số đó nằm tại khu vực “đất vàng” có giá trị thương mại cao. Để khai thác triệt để lợi ích về vị trí, các chủ đầu tư đã tập trung phát triển các công trình theo chiều cao. Không chỉ đáp ứng nhu cầu về không gian sống và thương mại của khách hàng, các công trình này còn biểu trưng cho sức mạnh kinh tế và quyền lực của đô thị.

Theo KTS Trần Tuấn Anh thuộc Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, ở thời điểm hiện tại, chúng ta nên tìm kiếm giải pháp cụ thể để xử lý những tồn tại trong quá trình xây dựng các công trình cao tầng nói chung và công trình cao tầng xen cấy trong nội đô nói riêng, thay vì chỉ tập trung vào ngăn cản việc xây dựng công trình cao tầng trong nội đô. Đồng thời quan tâm nhiều hơn đến công tác quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch cảnh quan kiến trúc đô thị và chất lượng các công trình hạ tầng kỹ thuật – hạ tầng xã hội.

Quy hoạch phải gắn với thực tế cho từng khu vực, khi thực hiện phải quản lý chặt các quy chuẩn, tiêu chuẩn về công trình cao tầng để tạo ra các đô thị đáng sống. Các chuyên gia cho rằng, các đô thị nên học tập kinh nghiệm thành công trong quá trình thiết kế, quản lý công trình hỗn hợp cao tầng từ nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là Singapore.

Theo KTS Đặng Tiên Phong, Phó Viện trưởng Viện Kiến trúc Quốc gia, chính quyền cần phải siết chặt hơn nữa các tiêu chí, quy định về hình dáng khu đất, điều kiện về khoảng lùi, chiều cao tổng thể toàn khu... Các công trình cao tầng hỗn hợp trong nội đô phải đáp ứng các tiêu chí: Mật độ tập trung người phù hợp; Diện tích trung tâm thương mại (TTTM) phù hợp với tổng diện tích sàn; Đảm bảo khả năng thoát người an toàn; Có vị trí gần với các tuyến giao thông chính...

Tại Singapore, tỷ lệ diện tích sàn TTTM trung bình cho phép là 3 m²/1.000 m² diện tích sàn căn hộ, ít hơn rất nhiều so với thực tế ở các khu vực nội đô tại Việt Nam hiện nay. Bên cạnh đó, phải có những tiêu chí rõ ràng để phân loại các công trình hỗn hợp cao tầng, như chung cư hỗn hợp, văn phòng hỗn hợp, thương mại hỗn hợp, khách sạn hỗn hợp... Ngoài ra, những chỉ tiêu về chỗ để xe cũng được xem là cách để khống chế quản lý tốt tỷ lệ diện tích hỗn hợp, tránh làm gia tăng áp lực hạ tầng khi xây dựng.

Theo đó, diện tích tổng thể chỗ để xe đối với công trình hỗn hợp dịch vụ không được vượt quá 20% tổng diện tích sàn công trình, để tránh tác động lên hệ thống giao thông chung toàn khu vực. “Các công trình cao tầng hỗn hợp tại khu vực nội đô cần tuân theo các quy định về khoảng đệm, khoảng lùi và khoảng đệm cây xanh cần thiết để làm đẹp cho kiến trúc cảnh quan khu vực và tránh xung đột về giao thông. Tùy theo chức năng và vị trí, khoảng lùi từ 5 - 30m; trong đó, khoảng đệm trồng cây xanh từ 3 - 5m”, KTS Đặng Tiên Phong cho hay.

Nguồn: Kinh Tế Đô Thị